To już 4. edycja CYRKx – konferencji, forum i warsztatów, która była ponowną okazją do spotkania osób związanych z cyrkiem z różnych stron Polski. Za nami dwa intensywne dni wypełnione prelekcjami, warsztatami, rozmowami i wymianą doświadczeń. Było o cyrku społecznym, edukacyjnym, scenicznym, badawczym i niezależnym. O tym, jak rozwijać własne projekty, budować środowisko, szukać nowych możliwości i czerpać inspiracje z działań innych.
Ideą CYRKx jest pokazanie co dzieje się w polskim cyrku poza spektaklami i sceną, stworzenie przestrzeni do rozmowy o mniejszych projektach czy ideach, o których kulisach powstania wiemy mało lub wcale. Dlatego główną osią wydarzenia są prezentacje. W tym roku po raz pierwszy osoby dzielące się swoimi pomysłami, doświadczeniami i projektami stanęły na cyrkowej maczudze, a dokładnie dywanie w jej kształcie. 🎙️
Michał „Shao” Szałucho pokazał nam, że stworzenie i wydanie własnej cyrkowej gry karcianej jest możliwe, ale też opowiedział o wyzwaniach i niespodziankach, które pojawiają się po drodze od pomysłu do gotowego produktu.
Anna Sikorska i Katarzyna Smukowska zabrały nas do Gdańska, gdzie lokalna społeczność cyrkowa postanowiła stworzyć własny festiwal – Morze Cyrku. Dowiedzieliśmy się, jak wygląda organizowanie takiego wydarzenia, co dzieje się wokół niego i jakie jeszcze inicjatywy rozwijają osoby związane z trójmiejskim środowiskiem.
Monika Kamińska uchyliła rąbka tajemnicy na temat życia i pracy w cyrku namiotowym. Jak wyglądają wyjazdy, codzienność w trasie, blaski i cienie takiego sposobu funkcjonowania? To była okazja, by spojrzeć na cyrk od strony, której nie zawsze możemy doświadczyć jako widzowie.
Agnieszka Sokalska opowiedziała o tym, jak cyrk może pomagać w budowaniu relacji. Przybliżyła nam swoje doświadczenia z prowadzenia zajęć dla osób z niepełnosprawnością oraz pokazała, czym jest żonglerka funkcjonalna i jak można wykorzystywać ją w pracy z różnymi grupami.
Dr Sylwia Siedlecka i dr Grzegorz Kondrasiuk przypomnieli, że cyrk to również coraz szerszy obszar zainteresowań badawczych. Przyglądanie się mu z perspektywy naukowej pozwala odkrywać kolejne konteksty, zadawać nowe pytania i lepiej rozumieć zjawiska zachodzące w tej dziedzinie.
Marcin „Ex” Styczyński podzielił się świeżymi doświadczeniami z Europejskiej Konwencji Żonglerskiej 2026 w Ptuj. Opowiedział o funkcjonującej tam scenie ulicznej i otwartej, której koordynacją się zajmował. To kolejna perspektywa na to, jak organizować przestrzeń do prezentowania cyrku poza tradycyjną sceną i docierać z nim do publiczności.
Agnieszka Pulikowska-Pylak zadbała o to, żebyśmy nie tylko rozmawiali o żonglowaniu, ale też odpowiednio przygotowali do niego nasze ciała. Podczas spotkania poświęconego rozgrzewce i przygotowaniu fizycznemu przyjrzała się temu, na co warto zwracać uwagę przed treningiem, by nasze ręce i stawy były gotowe do pracy z rekwizytami.
Z kolei Dominika Knap opowiedziała o możliwościach wsparcia i rozwoju dla cyrkówek i cyrkowców. Pokazała, że ścieżek rozwoju jest więcej, niż czasem nam się wydaje, a korzystanie z dostępnych form wsparcia może być ważnym elementem budowania własnej działalności artystycznej i zawodowej.
O cyrku scenicznym opowiedziała nam Anka Dzilińska z Hulanki. W specjalnym wykładzie „Cyrk po godzinach” podzieliła się doświadczeniami producentki i artystki cyrkowej. Zajrzeliśmy za kulisy produkcji show łączącego sztukę cyrkową, burleskę i drag. Dowiedzieliśmy się, czym jest dinner show, jak wygląda organizacja takiego przedsięwzięcia oraz na co zwrócić uwagę, kiedy chcemy zgłosić własny pokaz do spektaklu typu Variete. Może dzięki temu wystąpieniu cyrkowa mapa Polski jeszcze bardziej się rozszerzy?
Nie zabrakło także warsztatów. W tym roku zaprosiliśmy wspaniałe pedagożki, które pokazały, jak inspiracje cyrkowe można przekładać na konkretne metody pracy z dziećmi i dorosłymi. Dr Katarzyna Dąbrowska-Żmuda podczas spotkania „Od sztuczki do funkcji” wprowadziła nas w podstawy CyrkoSensoryki. Zastanawialiśmy się, jak spojrzeć na aktywności cyrkowe nie tylko przez pryzmat nauki konkretnej sztuczki, ale również możliwości wspierania rozwoju poszczególnych zmysłów. Uczestnicy mogli zobaczyć, jak pracę z wybranym rekwizytem przełożyć na ćwiczenia sensoryczne i wykorzystać ją w codziennej pracy edukacyjnej. Anna Wojszel z Sieci Pedagogiki Cyrku przybliżyła nam założenia Ruchu Rozwijającego Weroniki Sherborne. Podczas warsztatu nie zabrakło praktycznych ćwiczeń, w których doświadczaliśmy ruchu „z” i „przeciw” partnerowi oraz przestrzeni. Była to okazja do przyjrzenia się relacjom, komunikacji i świadomości własnego ciała poprzez aktywność ruchową.
CYRKx to także spotkanie praktyków i praktyczek pedagogiki cyrku oraz osób, które są otwarte na czerpanie z cyrku w swojej codziennej pracy. Była to okazja, żeby zobaczyć, jak różnie możemy postrzegać cyrk, interpretować jego możliwości i wykorzystywać go w działaniach z różnymi grupami. Takim refleksjom poświęcony był dzień drugi, kiedy odbył się krąg dla edukatorek i edukatorów cyrku prowadzony przez Wiolę Woronowicz-Lingo z Sieci Pedagogiki Cyrku oraz circus open space, czyli dyskusje tematyczne. Nowym punktem programu były cyrkowe stoliki, czyli forma zaangażowania w współtworzenie wydarzenia chętnych uczestników i uczestniczek. W ramach stolików można było zaprezentować swój projekt, zaprosić do dyskusji na dany temat czy zagrać w cyrkową grę karcianą. Oprócz tego nie zabrakło też części integracyjne przy okazji wspólnego trenigu na Cyrkowym Jamie oraz dzięki aktywnościom Piotra Myszczyszyna z Sieci Pedagogiki Cyrku, który rozruszał uczestniczki i uczestników proponując gry i zabawy w duchu pedagogiki cyrku.
Dwa dni CYRKx to jednak nie tylko program. To przede wszystkim ludzie, którzy przyjechali podzielić się swoją wiedzą, posłuchać innych, spotkać znajome twarze i poznać nowe osoby. To rozmowy między punktami programu, pomysły pojawiające się przy okazji i inspiracje, które być może zaowocują kolejnymi wspólnymi działaniami.
Dziękujemy wszystkim prelegentkom, prelegentom, prowadzącym warsztaty i uczestniczkom oraz uczestnikom za Waszą obecność, otwartość i energię! Mamy nadzieję, że do zobaczenia za rok!
Organizatorzy: Fundacja Ośmiornice Kreatywności oraz Dom Kultury Dorożkarnia
Koordynacja: Dominika Knap i Maria Witenberg
Fotografie: Jakub Gadaj
Wideo: Bartek Śmiałek
Grafiki: Anna Sikorska
Wsparcie przed wydarzeniem i w jego trakcie: Krzysztof Riewold, Agnieszka Pulikowska-Pylak, Bartek Dargiewicz
Projekt i wykonanie dywanu maczugi: Tomasz Matuszczak
